بخش معاینه Assessment

معاینه چیست و اصول معاینه کدام است؟

معاینه یکی از ارکان مهم درمان بوده و جهت تشخیص و انتخاب متد درمانی مورد استفاده قرار می‌گیرد. از آنجایی که نقش تشخیص دقیق در درمان بسیار مهم بوده و به عبارتی هیچ درمانی بدون تشخیص درست به سرانجام نمی‌رسد، در این بخش بیماران با معاینات بسیار دقیق هم به لحاظ کلینیکی و هم به لحاظ یافته‌های پاراکلینیکی ارزیابی می‌شوند و کامل‌ترین روش‌های درمانی بر اساس مجهزترین تجهیزات و نیاز بیمار طراحی شده و در پرونده بیمار (در کلینیک فیزیوتراپی مرکزی شریعتی به‌صورت الکترونیکی) درج می‌گردد.

در این راستا معاینات انجام‌گرفته بر سه اصل و اساس استوار است.

اصل اول: گرفتن تاریخچه از بیمار

گرفتن تاریخچه یا history از بیمار در حقیقت گوش دادن به روند ورود ضایعات و نحوه ایجاد آن و بررسی ابعاد مختلف شدت آن است. بیمار با توضیحات کامل از نحوه پیدایش مشکل و روند آن صحبت می‌کند و متخصص مربوطه با سوال‌های هدفمند به یک تشخیص اولیه می‌رسد که راهگشای ارزیابی‌های بالینی است.

اصل دوم: ارزیابی بالینی

ارزیابی بالینی نقش کلیدی در تشخیص ایفا می‌کند. بر اساس تشخیص اولیه در هیستوری، متخصص مربوطه تست‌های کلینیکی یا special tests را انجام می‌دهد. در این تست‌ها دو مفهوم حساسیت (sensitivity) و ویژگی (specificity) اهمیت ویژه‌ای دارند.

Sensitivity چیست؟

زمانی که یک تست مثبت می‌شود، با چند درصد اطمینان می‌توان گفت بیمار آن عارضه را دارد؛ این مقدار را sensitivity می‌نامند.

Specificity چیست؟

قدرت رد کردن بیماری در صورتی که تست منفی باشد، با درصد مشخص به specificity معروف است. اگر متخصص بداند هر تست چه میزان اطمینان و خطا دارد، با ترکیب تست‌های اختصاصی می‌تواند به تشخیص درست نزدیک‌تر شود.

نباید تمام علائم را به یک تشخیص واحد اطلاق کرد؛ ممکن است بیمار چند عارضه هم‌زمان با درصدهای مختلف داشته باشد که برای درمان صحیح باید همه آن‌ها در نظر گرفته شوند.

اصل سوم: کمک از یافته‌های پاراکلینیکی

پیشرفت رادیولوژی، ام‌آرآی و سایر امکانات تشخیصی کمک مهمی به تشخیص صحیح‌تر می‌کند. اما نباید تنها به این بخش اکتفا کرد؛ بسیاری از کلینیک‌ها به‌علت ازدحام بیماران تمایل دارند تشخیص را کاملاً با یافته‌های پاراکلینیکی جایگزین کنند که می‌تواند به تشخیص نادرست یا false positive منجر شود.

نمونه

بیماری با درد ناحیه کمر و مقداری درد ران و ساق مراجعه می‌کند. ممکن است علائم درگیری دیسک کمری، گرفتگی عضلانی، درگیری سیاتیک، درد لگن یا حتی بیماری‌های عروقی وجود داشته باشد. برای تشخیص صحیح باید تاریخچه، تست‌های بالینی و ام‌آرآی با هم بررسی شوند؛ در غیر این صورت ممکن است همه مشکلات به اشتباه به یک تشخیص نسبت داده شود (false positive).

انواع احتمالات تشخیص

دو مورد اول یعنی تشخیص درست هستند و دو مورد دوم تشخیص اشتباه.

• True positive
• True negative
• False positive
• False negative

پرونده پزشکی

امروزه داشتن پرونده پزشکی کامل شامل سوابق درمان و بیماری‌های زمینه‌ای اهمیت ویژه‌ای دارد. در این کلینیک پرونده بیماران به دو شیوه بایگانی معمول و شیوه اینترنتی و آنلاین ثبت می‌گردد.

در خاتمه درمان نیز در صورت نیاز، کلینیک فیزیوتراپی مرکزی شریعتی تحت نظارت دکتر رضایی، روند بهبودی بیماران را در اختیار پزشک معالج قرار خواهد داد.